ANKARA ÜNİVERSİTESİ

SİYASAL BİLGİLER FAKÜLTESİ

ULUSLARARASI İLİŞKİLER BÖLÜMÜ

SİYASİ TARİH ANABİLİM DALI

  

  

    ANASAYFA             

    TARİHÇE                   

    AKADEMİK KADRO 

    DERSLER

    FAALİYETLER

    DUYURULAR

    BAĞLANTILAR

    HARİTALAR

    İLETİŞİM

 

              

                                                 SİYASAL TARİH (1789- )            

                                      Öğretim Üyesi: Arş. Gör. Dr. Ersin EMBEL 

                                   

 

        Ders İçeriği ve Kaynakça

 

Önerilen Temel Kaynaklar

Ders Kitabı: Sander, Oral, Siyasi Tarih, 2 cilt, Ankara, İmge.

İkincil Okumalar:

Carr, E. H., Tarih Nedir?, çev. Misket Gizem Göktürk, İstanbul, İletişim, 1994.

Hobsbawm, Eric J., Devrim Çağı: 1789-1848, çev. Jülide Ergüder ve Alaeddin Şenel, Ankara, V Yayınları, 1989.

-         , Sermaye Çağı: 1848-1875, çev. B. Sina Şener, Ankara, Dost, 1998.

-         , İmparatorluk Çağı: 1875-1914, çev. Vedat Aslan, Ankara, Dost, 1999.

-         , Kısa Yirminci Yüzyıl: 1914-1991, çev., Yavuz Alogan, İstanbul, Sarmal, 1996.

Kinder, Hermann ve Werner Hilgemann, Dünya Tarihi Atlası, 2 cilt, Ankara, ODTÜ Yayıncılık, 2006.

 

Ders İçeriği ve Okuma Listesi

 

I. Hafta

Tarih Disiplini (konusu, yöntemi, işlevi); temel kavramlar (tarihçi; tarihte olay, neden, eğilim, nesnellik; siyasi tarih); Tarih disiplininin gelişimi ve diğer disiplinlerle ilişkileri.

 

Mete Tunçay, “İlk ve Orta Öğretimde Tarih”, Bilineceği Bilmek, İstanbul, Alan, 1983, s. 88-100.

E. H. Carr, “Tarihçi ve Olguları”, Tarih Nedir?, 2. B., çev. Misket Gizem Göktürk, İstanbul, İletişim, 1994, s. 11-41.

Eric Hobsbawm, “Tarih Bize Çağdaş Toplum Hakkında Ne Anlatabilir?”, Tarih Üzerine, çev. Osman Ahınkay, Ankara, Bilim ve Sanat, 1999, s. 39-56.

Ali Çimen, Göknur Göğebakan, “İstanbul’un Fethi”, Tarihi Değiştiren Savaşlar, İstanbul, Timaş, 2006, s. 161-178.

 

II. Hafta

Avrupa üstünlüğünün temelleri: Feodalizm, ticaret ve kent, siyasal yetke savaşımı, Rönesans, Reformasyon, coğrafi keşifler, merkantilizm, teknoloji.

 

Mehmet Ali Kılıçbay, “Avrupa Kendini Buluyor”, Sosyalizm ve Toplumsal Mücadeleler Ansiklopedisi, C. 8, s. 2630-1.

Lucien Febvre, “Tanrı Yönünde Çaba”, Rönesans İnsanı, çev. M. Ali Kılıçbay, Ankara, İmge, 1995, s. 111-133.

Robert Cowley, “Dinde Reform Hareketi Farklılaşıyor”, Eğer Öyle Olsaydı…, C. 2, çev. Ali Çakıroğlu, İstanbul, Aykırı, 2002, s. 105-120.

Ali Murat Yel, “Papalara Kafa Tutan Adam”, Radikal, 30 Nisan 2005.

 

III. Hafta

Ulusal devlet: Fransa; Otuz Yıl Savaşları ve Westphalia Barışı; İngiliz Burjuva Devrimi; Doğu Avrupa: Osmanlı, Kutsal Roma İmparatorluğu, Rusya.

 

Ali Çimen, Göknur Göğebakan, “Otuz Yıl Savaşları”, Tarihi Değiştiren Savaşlar, İstanbul, Timaş, 2006, s. 217-226.

On Altıncı Yüzyılda Avrupa’daki Politik Bölünmeler (Harita)

 

IV. Hafta

18. yüzyılın önemli savaşları: İspanyol ve Avusturya Veraset; Yedi Yıl Savaşı; Amerikan Burjuva Devrimi; Fransız Devrimi.

 

Robert Cowley, “Şu Sisin Ettiği”, Eğer Öyle Olsaydı…,  çev. Ali Çakıroğlu, İstanbul, Aykırı, 2000, s. 215-227.

Eric J. Hobsbawm, “Giriş”, Devrim Çağı: 1789-1848, çev. çev. Jülide Ergüder ve Alaeddin Şenel, Ankara, V Yayınları, 1989, s. 13-18.

Arda Odabaşı, “Rousseau ve Robespierre”, “Devrimin Meleği: Saint-Just”, “Halkın Dostu: Marat”, “Komünizmin Atası: Babeuf”, “Babeuf’un Robespierre’e Karşı Tutumu”, Bilim ve Ütopya, 110 (2003), s. 16-27.

Emre Kongar, “Sözcüklere Verilen Farklı Anlamlar ve Jakoben Tartışması”, Cumhuriyet, 7.4.2005.

Avrupa’nın 1721’deki Durumu (harita)

1783’te Birleşik Devletler (harita)

 

V. Hafta

Fransız Devrimi; Napolyon Savaşları; Viyana Kongresi: Avrupa Uyumu.

 

Victor Hugo, “Rusya 1812”, John Keegan, der., 2500 Yıllık Savaş Tarihi, çev. Ali Çakıroğlu, İstanbul, Aykırı, 2001, s. 159-161.

Ali Çimen, Göknur Göğebakan, “Rusya Seferi”, Tarihi Değiştiren Savaşlar, İstanbul, Timaş, 2006, s. 243-254.

Selçuk Erez, “Nataşa’nın Dansı…”, Cumhuriyet Pazar, 14.3.2004.

Napolyon’un En Güçlü Olduğu Sırada Avrupa’nın Durumu, 1810 (harita)

Europe in 1815 (harita)

 

VI. Hafta

Endüstri Devrimi; milliyetçilik; 1830 ve 1848 Devrimleri; Amerikan İç Savaşı; İtalyan ve Alman birlikleri; emperyalizm.

 

Eric J. Hobsbawm, “Sonuç: 1848’e Doğru”, Devrim Çağı: 1789-1848, çev. Jülide Ergüder ve Alaeddin Şenel, Ankara, V Yayınları, 1989, s. 551-572.

Yalçın Küçük, “Kırksekiz’e İki Bakış: Tocqueville ve Marx”, Sovyetler Birliği’nde Sosyalizmin Çözülüşü, İstanbul, Tekin, 1991, s. 178-209.

E. H. Carr, “The Communist Manifesto”, Studies in Revolution, London, Macmillan & Co. Ltd., 1950, s. 15-37.

Abraham Lincoln, “Halkın, Halk Tarafından Halk İçin Yönetimi Yeryüzünden Silinmeyecek”, Ali Çimen, Tarihi Değiştiren Konuşmalar, İstanbul, Timaş, 2005, s. 75-77.

Otto von Bismarck, “Biz Almanlar Yalnız Tanrı’dan Korkarız, Başka Hiçbir Şeyden Değil”, Ali Çimen, Tarihi Değiştiren Konuşmalar, İstanbul, Timaş, 2005, s. 79-84.

 

VII. Hafta

Bismarck’ın İttifaklar Sistemi: Üçlü İttifak; Üçlü İtilaf; Rus-Japon Savaşı.

 

Ali Çimen, G. Göğebakan, “Rus-Japon Savaşı”, Tarihi Değiştiren Savaşlar, İstanbul, Timaş, 2006, s. 273-278.

Sungur Savran, “1905 Rus Devrimi 100 Yaşında”, Cumhuriyet Pazar, (1005) 26 Haziran 2005. 

- ARA SINAV -

VIII. Hafta

Birinci Dünya Savaşı; Ekim Devrimi

 

Eric Hobsbawm, “Rus Devrimi’nin Tarihini Yeniden Yazabilir miyiz?”, Tarih Üzerine, çev. Osman Ahınkay, Ankara, Bilim ve Sanat, 1999, s. 365-381.

Yalçın Küçük, “Robespierre ve Stalin”, Sovyetler Birliği’nde Sosyalizmin Kuruluşu, 1925-1940, 3. B., Ankara, Dönem Yayınevi, 1988, s. 1-23.

Ernest Hemingway, “Yaralı”, John Keegan, der., 2500 Yıllık Savaş Tarihi, çev. Ali Çakıroğlu, İstanbul, Aykırı, 2001, s. 274-278.

“2 November 1917: The Balfour Declaration”, http://www.lib.byu.edu/~wwi/1917/balfour.html (24.8.2005).

K. J. Balfour, “Yahudi Irkının Dağılmış Olduğu Tüm Diyarlara Bir Mesaj Göndermeniz İsabetli Olur!”, Ali Çimen, Tarihi Değiştiren Konuşmalar, İstanbul, Timaş, 2005, s. 103-108.

“Wilson’ın 14 Noktası (8 Ocak 1918)”, Fahir Armaoğlu, 20. Yüzyıl Siyasi Tarihi, 2. B., Ankara, Türkiye İşbankası Yayınları, t. y., s. 138-139.

1914’te Avrupa (harita)

 

IX. Hafta

Savaş sonrası Avrupa’da durum: Dawes Planı, Locarno Antlaşmaları, Milletler Cemiyeti.

 

Osman Bahadır, “Birinci Dünya Savaşı’nda Silah Teknolojisi”, CBT, 11.1.2008.

Birinci Dünya Savaşı’ndan Sonra Avrupa (harita)

Birinci Dünya Savaşı Sonrasında Toprak Değişimleri (harita)

 

X. Hafta

SSCB; 1929 Ekonomik Bunalımı; Hitler’in iktidara gelişi; yatıştırma politikası.

 

Joseph Stalin, “The International Situation”, A. E. Adams, ed., Readings in Soviet Foreign Policy, Boston, D. C. Heath and Company, 1961, s. 114-121.

Winston Churchill, “BBC Radyo Konuşması”, John Keegan, der., 2500 Yıllık Savaş Tarihi, çev. Ali Çakıroğlu, İstanbul, Aykırı, 2001, s. 288-292.

 

XI. Hafta

İkinci Dünya Savaşı; Soğuk Savaş.

 

Hitler’in En Güçlü Olduğu Dönemde Avrupa’nın Durumu, 1942;

1945 İkinci Dünya Savaşı Sonrasında Toprak Ayarlamaları (haritalar).

Ali Çimen, Göknur Göğebakan, “Stalingrad Savaşı”, Tarihi Değiştiren Savaşlar, İstanbul, Timaş, 2006, s. 325-339.

Ali Çimen, Göknur Göğebakan, “Normandiya Çıkarması”, Tarihi Değiştiren Savaşlar, İstanbul, Timaş, 2006, s. 341-352.

Ali Çimen, Göknur Göğebakan, “Hiroşima ve Nagazaki’de Başlayan Atom Çağı”, Tarihi Değiştiren Savaşlar, İstanbul, Timaş, 2006, s. 353-367.

 

XII. Hafta

Birleşmiş Milletler; Soğuk Savaş: NATO, Varşova Paktı;

 

“Kennan’ın Uzun Telgrafı”, Ferhat Telli, der. Soğuk Savaş, İstanbul, YGS Yayınları, 1998, s. 111-129.

Winston Churchill, “Demir Perde Çekildi!”, Ali Çimen, Tarihi Değiştiren Konuşmalar, İstanbul, Timaş, 2005, s. 141-145.

“Novikov’un Telgrafı”, Ferhat Telli, der. Soğuk Savaş, İstanbul, YGS Yayınları, 1998, s. 143-160.

Fidel Castro, “Beni Mahkum Edin. Sorun Değil. Tarih Beni Aklayacaktır”, Ali Çimen, Tarihi Değiştiren Konuşmalar, İstanbul, Timaş, 2005, s. 155-160.

John F. Kennedy, “Ich bin ein Berliner!”, Ali Çimen, Tarihi Değiştiren Konuşmalar, İstanbul, Timaş, 2005, s. 169-172.

 

XIII. Hafta

Dekolonizasyon: Bağlantısızlık Akımı;Yumuşama: AGİK.

 

XIV. Hafta

SSCB’nin yıkılması; “Yeni Dünya Düzeni”